RSS

had

02 Jul

તમે તમારી હદમાં રહો….
આ હદ ક્યાં અને કેટલી હોવી જોઈએ? આ નક્કી કોણ કરે છે?
આપણે, સામે વાળી વ્યક્તિ કે સમાજ?
આ સમાજ કોણ? સમાજ એટલે જેને આપણે બનાવ્યો એ કે પછી આપ મેળે ઉભો થયેલો જાતીય ઘેરાવો?
આવા સવાલો એ દરેકના મનમાં ઉઠતાં હશે જે પરાણે હદમાં બંધાઈ, રૂંધાઇને જીવતા હશે. સામાન્ય રીતે વ્યક્તિ જાતેજ પોતાની હદ નક્કી કરે તો સ્વાભાવિક જીવન જીવી શકે છે. પરંતુ આપણે તેમ કરી શકતા નથી. દરેકને સામે વાળી વ્યક્તિ શું કહેશે શું વિચારશે તેનો ભય સતાવ્યા કરે છે. આનાથી આગળ વધીને સમાજ શું કહેશે એ વિકરાળ પ્રશ્ન તમામ ઈચ્છાઓનું દમન કરી નાખે છે. અને મોટાભાગના સ્વપ્નાઓને જીવતા મનમાં ભંડારી રાખીને જીવી લેતા હોય છે. તેઓને સમાજમાં માનની નજરે જોવાય છે.
કાયમ આપણે બીજાઓના સુખ માટે કે તેમની વિચારસરણી પ્રમાણે જીવીએ એ શક્ય નથી, અને જરૂરી પણ નથી. કારણ દરેકની સોચ સમાજ અને સામેની વ્યક્તિને મૂલ્યાંકન કરવાની નજર અલગ અલગ હોય છે, અને તેજ પ્રમાણે તે ધારણા બાંધી લેતો હોય છે કે શું સારું અને શું ખોટું.
કેટલાક ક્રાંતિકારી વિચારસરણી ધરાવતા લોકો પોતાના સ્વપ્નાઓ ઈચ્છાઓને અકાળે મૃત્યુ પામતા જોવા તૈયાર નથી હોતા, તેઓ સમાજે બનાવેલા દાયરાની પરવા કર્યા વગર પોતાની મરજી મુજબ જીવવા તૈયાર થાય છે ત્યારે લોકો કહે છે તે હદ તોડી સ્વછંદી બની ગયા. આવા લોકોને ક્યારેક સમાજ પોતાના વાડામાંથી બહાર પણ ફેકી દેતો હોય છે. પરંતુ જ્યારે આ લોકો પોતાના સ્વપ્નાઓને ઉજાગર કરીને જ્યારે કઈક મેળવે છે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે ત્યારે આજ સમાજ તે પોતાના વાડાનો ભાગ છે કહી હારતોરા પહેરાવે છે.
પરંતુ આ બધા સમય દરમિયાન તેમને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. લોકોની તીક્ષ્ણ નજર અને શબ્દો તેમને ઘાયલ કરી દેતા હોય છે. કહેવાય છે ને કે ‘ કંઇક મેળવવા કશુંક ગુમાવવું પડે છે.” અંત ભલા તો સબ ભલા.
મુશ્કેલીઓ પછી પણ જો મનગમતી સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય તો હદ તોડવી ગુનો નથી લાગતો. છતાં કેટલીક વખત હદ તોડવાથી ઘણા ગેરલાભ પણ થતા હોય છે. સ્વજનોનો સાથ પણ ગુમાવી દેવો પડે છે. અહી દરેક ફિલ્ડમાં બે ચહેરા ધરાવતા લોકો રહેતા હોય છે. આજે ઊંચકીને માથે બેસાડનાર એ બધા ફાવતું નાં લાગે તો પળવારમાં જમીન ઉપર પટકી મારે છે. આવા સમયમાં એકલતાનો ભય પણ ડરાવતો હોય છે.
સમાજે બાંધેલા હદના ડાયરાને તોડવો સહેલો નથી. આ માટે હિંમત અને બુદ્ધિ બંનેવની સરખી જરૂર પડે છે. સમજી વિચારીને લેવાએલા પગલાથી કોઈ નુકશાન થયું નથી વધારામાં પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણેની મુક્તતા સાથેનું જીવન મળે છે. પરંતુ અવિચારી ભરાએલા બળવાખોર પગલાઓ ને કારણે ગેરમાર્ગે દોરાઈ જવાનો ડર રહે છે. આવા લોકો સમાજનું દુષણ બની જાય છે. સ્વજનોના પ્રેમ માન સાથે સર્વસ્વ ગુમાવી દેતા હોય છે.
કહેવું જરાય ખોટું નથી કે સમાજ આપણા સંરક્ષણ માટે બનાવાએલો છે. પરંતુ તેના રૂઢીચુસ્ત વિચારો સમય સાથે તોડવા જરૂરી બની જાય છે. જો વહેતા પાણીને લાંબો સમય બાધી રાખવામાં આવે તો તે પણ ગંધાઈ ઉઠે છે. તેવુજ વિચારો અને જીવનનું છે. અને હક માટે લડવું જરાય ખોટું નથી પરંતુ સમજ અને સત્યતા સાથે રાખવા જરૂરી છે.
સમાજની હદ સામાન્ય રીતે સ્વછંદી બનતા રોકે તે યોગ્ય છે પરંતુ જો એ રૂઢિચુસ્તતાના નામે આપણી સ્વતંત્રતાને અવરોધે ત્યારે તેને તોડવું આવશ્યક બની જાય છે. પહેલાના સમયમાં બાળકી યુવાન બને તે પહેલા તેને પરણાવી દેવાતી, તેના માથા ઉપર જવાબદારીઓના પોટલા નાખ દેવાતા,સાથે માથા ઉપર સાડલો છેક કપાળે ઢાંકતો રાખવાની ફરજ રહેતી. આવી બધી અગવડમાં માત્ર સ્ત્રીઓજ બંધાએલી હતી.
સમય જતા આ બધા કુરિવાજો સ્ત્રીઓએ આગળ આવીને ફગાવી દીધા. આજે તેમનું સ્વતંત્ર વ્યક્તિત્વ ઉભરી રહ્યું છે. સાથે પુરુષો જોડે બહાર કામ કરવાની હોડ પણ ભરી રહી છે. આવા સમયમાં જો માથા ઉપર ઘૂંઘટ તાણેલો રાખ્યો હોત તો એ કેમ રહ્યું હોત? જરૂરી હતું તેમની પ્રગતિને અવરોધે તેવા વસ્ત્રોને ફગાવી દેવાની. સાથે એ પણ જરૂરી છે કે સ્ત્રીઓના શરીરને શોભે તેવા વસ્ત્રો પહેરવાની, અને તોજ તેઓ તેમની ગરિમા સાચવી શકે છે. પરંતુ આ બધું વિચારવાનો હક સ્ત્રીઓને મળવો જોઈએ નહિ કે દબાણ દ્વારા કરવવાની ફરજ પાડવામાં આવે. છોકરીઓથી આમ ના કરાય , નાં પહેરાય કહી રોકટોક કરવામાં આવે તેને હદના દાયરા બાંધ્યા કહેવાય. ત્યાં તેમની સ્વતંત્રતા રૂંધાઇ જાય.
પરંતુ સ્વચ્છંદી બનેલી યુવતી માટે સમાજ નો ડર આગળ કરાઈને તેને રોકવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે તો આજ હદ તેની અવળે માર્ગે દોરાઈ જતી જિંદગીને બચાવી શકે છે. આતો માત્ર સમાજની હદના બે પાસાનું ઉદાહર માત્ર હતું. આવીજ રીતે વ્યક્તિ પોતાના દરેક વિચારોના બંને પાસાને જો સમજવાનો પ્રયત્ન કરે તો હદની પાતળી રેખા જરૂર જોઈ શકશે.
” હદ બેહદ નાં બને તે જોવાની આપણી ફરજ બની રહે છે”

રેખા પટેલ (વિનોદિની)

 

Advertisements
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: