RSS

Monthly Archives: June 2015

હ્રદયમાં ધર્મની ભાવનાં ટોચ ઉપર

unnamed1212121

વ્હાલા બા ,
તમને ભૂલીજ નથી તો યાદ ક્યાંથી કરું ? બા તમારો પ્રેમ તમારો હેતાળ સ્પર્શ આજે પણ મારા રોમરોમમાં વર્તાય છે ,છતાય તમારી ગેરહાજરી હંમેશા ખુંચે છે , એટલેજ હું ઓલ્વેઝ કહેતી આવી છું કે થોડા દિવસ માટે પણ આ દેશ જોવા આવી જાવ.

બા આ દેશ અમેરિકા તમે માનો છો તેવો સાવ સ્વછંદતા ભર્યો નથી બસ રહેણી કરણી જરા અલગ છે , તેમાય હવે તો દિવસે દિવસે વધતી જતી આપણા દેશી ભાઈ બહેનોની સંખ્યા નાં કારણે અમેરિકાના મોટાભાગના સ્ટેટસ માં મીની ગુજરાત ઉભું થઇ રહ્યું છે .
બા હવે તમારો માનીતો શ્રાવણ મહિનો આવે છે હું જાણું છું આ મહિનો એટલે તમે અને તમારા ઠાકોરજી . તમે અમને નાનપણમાં પાસે બેસાડી ધર્મ વિશેનું જ્ઞાન આપતા હતા , તમારી સમજ પ્રમાણે એડવાઈઝ આપતા , તમે જુનવાણી છો એવું ક્યારેય લાગ્યું નથી ,તમારી સમજ અને વિચારો બહુ ઊંચા હતા ,છતાં પણ ક્યારેક લાગતું તમને બીજા દેવદેવીઓ કરતા તમારા ઠાકોરજીમાં વધારે શ્રધ્ધા હતી … આથી હું તમને એક એવી વાત કહેવા માગું છું  જેનાથી તમે સમજી શકશો કે દરેક ઘર્મ એક સરખા છે ,દરેક ધરતી એકસમાન છે બસ હૈયામાં રામ હોવા જોઈએ.

હમણા હું  અમારા એક રીલેટીવનાં દીકરાના  લગ્નમાં ફ્લોરીડા સ્ટેટના ફોર્ટલોડરેડલ  વિસ્તારના એક નાનકડાં પણ કુદરતી સૌદર્યથી ભરપુર ટાઉન  બોયન્ટોન ગામમાં ગઈ હતી , આ  ફોર્ટલોડરેડલ  વિસ્તાર એટલે દરિયા કિનારે ગોઠવાએલું એક નાનકડું સ્વર્ગ ,ચારે બાજુ લહેરાતા શોભા વધારતા પામ ટ્રી ,રંગબેરંગી ખીલતા ફૂલો અને મીઠા ફળોથી લચી પડતા વૃક્ષો.  તેમાય જ્યારે કોઈ ઇસ્ટકોસ્ટ માંથી ત્યાં જાય તેને તો આ જગ્યા સાવ અલગ લાગે ,બસ અમારે પણ આવુજ હતું ..

આ લગ્ન અહી બોયન્ટોનમાં આવેલા સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય (બીએપીએસ) નાં મંદિરમાં  રાખવામાં આવ્યું હતું , અમે જાન તરફ થી હતા,  અમારો ઉતારો મંદિર થી પંદર માઈલ દુર રાખવામાં આવ્યો હતો.  છ્તાય આ મંદિરના હરી ભક્તોએ ભેગા મળીને જાન જાણે પોતાના ઘરમાં આવી હોય તેવા ભાવ સાથે અમારી આગતાસ્વાગતા કરી અમને વેલકમ કર્યા . ત્રણ દિવસ સુધી સવારમાં ગરમ મસાલા વાળી ચાય સાથે સ્વાદિષ્ટ ગરમ નાસ્તો જાતે આવીને બધાને પ્રેમપૂર્વક ખવડાવતાં હતા.

લગ્ન મંદિરના એક મોટા હોલમાં રાખવામાં આવ્યા હતા , અમે જ્યારે જાન લઈને ત્યાં પહોચ્યા અત્યારે તેજ ભાઈ બહેનોએ અમારું સ્વાગત બહુ સરસ રીતે ઠંડા ફાલુદાના ગ્લાસમાં મીઠાશ ભરીને કર્યું . મને વધારે સ્પર્શતી વાત એ હતીકે ત્યાં મંદિરની આજુબાજુ કેસર કેરીઓ ની જાત વાળા આંબાનું નાનકડું વન હતું , જે અમારી માટે આકર્ષણ નું કેન્દ્ર બન્યું હતું જે વાત આ હરિભક્તોને ઘ્યાનમાં આવી ગઈ તેમને આંબાઓ ઉપર પાકેલી બધીજ કેરીઓ અમારી માટે ઉતારી લીધી અને અમને આગ્રહ પૂર્વક કાપી કાપી ખવડાવી.

બા આવું તો આપણાં દેશમાં પણ લોકો નથી કરતા ,મંદિરમાં થાળીમાં રહેલો પ્રસાદ પણ  માંડ ચપટીમાં ભરાય તેટલો આપે છે.  જ્યારે અહી તો અજાણ્યા માટે આટલું કોણ કરે ?  વાત આટલે થી અટકતી નથી તેમની જાણ માં આવ્યું કે અહી અમારી બાજુ ડેલાવર ન્યુજર્સી તરફ લીચીના ફળ બહુ મળતા નથી તો એક ભાઈ પોતાના ફાર્મ માંથી આખું બોક્સ ભરી મીઠી રસઝરતી લીચી લઇ આવ્યા . જે અમારી માટે તો આ બહુ એક લ્હાવા સમાન હતું .

ત્યાં અમને કોઈએ પૂછ્યું નથી કે તમે ક્યા ઘર્મમાં આસ્થા ધરાવો છો ,તમારા ઇષ્ટદેવ ભગવાન સ્વામીનારાયણ છે કે ,ઠાકોરજી છે કે બીજો કોઈ અલગ ઘર્મ છે …. મને ત્યાં ખુશી અને અતીથિ ભાવ મોટો ઘર્મ લાગતો હતો. આતો બધા આપણાં હિંદુ ધર્મ કહેવાય . બાકી અહી તો ક્રિશ્ચિયન , મુસ્લીમ અને બીજા ધર્મોના માણસો પણ એટલાજ પ્રેમ થી સાથે રહે છે એકબીજાને આવકારે છે સ્વીકારે છે .  માનવતા એજ મહા ઘર્મ છે કેમ સાચુંને ?

અહી અમેરિકામાં ઘર્મ બાબતે સરકારની કોઈ રોકટોક નથી અહી પચરંગી પ્રજા પોતપોતાના ઘર્મ અને તેને લગતા  ફેસ્ટીવલ ફ્રીડમતા થી ઉજવી શકે છે.  અને તેથીજ અહી હોળી ધૂળેટી થી લઇ દિવાળી અને ગરબા બધું ભાવ થી મસ્તી થી ઉજવાય છે.

બધે આમ હોતું નથી અમેરિકાને બિલકુલ અડીને આવેલું મેક્સિકોમાં  મોટેભાગે ધાર્મિક સંસ્થાઓ માટેના કાયદામાં લોકોને પોતાના ધર્મ પ્રમાણે કરવાની સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી નથી.” તેમણે બંધારણની એક કલમ બતાવે છે કે  “આ દેશમાં દરેક વ્યક્તિની ફરજ છે કે, તેઓ આ દેશના નિયમ અમલ કરે. તેમ જ આ જવાબદારીઓને લાગુ પાડવા માટે કોઈને પોતાના ધર્મ કે અંતઃકરણ પ્રમાણે કરવા સ્વતંત્રતા આપવામાં આવશે નહિ” .

બા તમે અમારા સંસ્કારોનું સિંચન કર્યું હતું, માટે આજે પણ તમારા પગલે ચાલીને હું બધાજ ધર્મોને એક સમાન નજરે જોવાને સક્ષમ બની છું. તમે કહેતા ” સાચો વૈષ્ણવ કદી કોઈની નિંદા કરતો નથી . ક્યારેક આપણા વિચારો અને ઘર્મ કે સ્વભાવમાં મેળ ના ખાય તો તટસ્થ રહેવું , કોઈના દોષ જોવા કરતા ચુપ રહેવું વધારે સારું ” .
“મારા વ્હાલા બા તમે હંમેશા અમારા સંસ્કારોમાં ઝળહળતા રહો છો ”
તમારી વ્હાલી દીકરી નેહા નાં પ્રણામ.

રેખા વિનોદ પટેલ
ડેલાવર (યુએસએ )

Advertisements
 

કેટલું ઘેરાયો છે, હવે તો તું કઈ વરસી જો

કેટલું ઘેરાયો છે, હવે તો તું કઈ વરસી જો
આજ વરસુ કાલ વરસુ હવે તું કઈ વરસી જો
તું બે ઘડી હવે વરસી જો…

થોડા ઘણા આ છાંટણાની બે પળ મજાને માણી જો
એકવાર વરસીને મારી તરસી તરસને સ્પર્શી જો
તું બે ઘડી હવે વરસી જો…

ભેગા થઈને રમવાની આ રમતમાં મને પકડી જો
ઘડી ભીજાઉં તને ભીજવું બંધનમાં તું જકડી જો
તું બે ઘડી હવે વરસી જો…

કોરી ચુનર મારી બહુ લહેરાતી ભીની ચીપકી જાય જો
સાચવી રાખ્યા સઘળા ભેદ એ ખુલ્લા પડતા જાય જો
તું બે ઘડી હવે વરસી જો…

આંગણ આવી તું વરસ મારી પ્રીત રેલાઈ જાય જો
આંખ્યુ મહી થી મોતી ટપકે કાજળ રેલાઈ જાય જો.
તું બે ઘડી હવે વરસી જો….

રેખા પટેલ (વિનોદિની )

 

ત્રીપદી હાઈકુ :

ત્રીપદી હાઈકુ :

કાલ ભૂલીયે
આજ જીવી લઈએ,
સુખી રહીએ .💐

એક બીજાને.
ગમતું આચરીએ,
હસી લઈએ .😍

હું ને તું સાથી
કદીક ઝઘડીએ
સ્નેહ કરીએ
રેખા પટેલ

 
 

चुपके से धड़कन में उतर जाओ की दिलकी बात कह दे हम

चुपके से धड़कन में उतर जाओ की दिलकी बात कह दे हम
दिल अब भी सुकून में रहेता हैं, दिलकी बात कह दे हम

हम तो आपकी उल्फतमे, मोम बनकर पिघल जायेंगे
हमारा धड़कन का रिश्ता हैं, दिलकी बात कह दे हम

तेरे हर अंदाज़ से था प्यार इज़हार अब भी करते है
आज दीदार को दिल तरसता हैं ,दिलकी बात कह दे हम

ना हमने किसीकी परवा की,मोहब्बत को खुदा माना
हमारा सूफी संतों संग वास्ता हैं, दिलकी बात कह दे हम

चाहे तुम पास रहो या दूर रहो , तन्हाइमे मिल जाते हो
इन आखोंको तेरा चहेरा जचता हैं, दिलकी बात कह दे हम .

तुमको ना पलभर भी भूलना चाहा, रात हो या दिन हो
ज़माना इसकी वजह माँगता है, दिलकी बात कह दे हम
आओ दिलकी बात कह दे हम ..

रेखा पटेल(विनोदिनी)

 

એક ટહુકાની તરસ :

એક ટહુકાની તરસ :

આજે કોણ જાણે એક દર્દનો દરબાર ભરવાની ઈચ્છા થઈ આવી.
ઘેરાએલા આભનાં વરસાદી ઝાપટાં વડે સહુને ભીનું આમંત્રણ દીઘું.

ઢળતી સાંજે વીજળીના ચમકારા ને વાદળનાં ગડગડાટ સાથે સહુ પધાર્યા
મહોબ્બત-વિરહ ,પ્રણય-પ્રતીક્ષા, અને મિલન-જુદાઈ, સર્વેને સાથ દીઠાં.

આવો કહેતા કહેતા તો આંખો ભરાઈ આવી ,સાથે મન પણ ભરાઈ આવ્યું.
આજ તમને પણ મારા વ્હાલાઓની ઓળખાણ કરાવું..

આ મહોબ્બત ,એ ક્યારે કોને મળી જાય તે કહી શકાતું નથી ,
જેને મળે છે તેની માટે બહુ અઘરું બને છે તેને સાચવી રાખવાનું.

આ વિરહ,જેને પણ મળે છે તે નથી બોલી શકતું નથી ચુપ રહી શકતું
બહુ દર્દ આપે છે છતાં કોઈ સંપૂર્ણ પણે તેને છોડી શકતું નથી.

આ પ્રણય ,તેના અનેક રંગ,તોય તેને વ્હાલો એકજ નજદીકી કેરો રંગ.
આને પામનારા સાતમાં આસમાન સંગ ઉડતા રહે છે.

આ પ્રતીક્ષા ,સદાય શાંત રહેતી આ ક્યારેક બહુ આકરી લાગે છે,
જે આંખો સાથે તન મનને પણ થકવી નાખે છે.

આ મિલન ,જેના મેળાપમાં દુનિયાભરનું સુખ હાથવેત લાગે છે,
જ્યાં સમય પણ સર્વ હથિયાર હેઠાબે પળ રોકાતો લાગે છે.

આ જુદાઈ ,જે બહુ વસમી છે,આગ વિના સહુને પલપલ જલાવે છે.
આ દિવસો કેમેય નાં વીત્યા જાય ,કાળજાના કટકા કરતા જાય.

વર્ષો પહેલા સુકાઈ ગયેલા એ વૃક્ષના થડીયે આજ ફરી મહેફિલ જામી
એક પછી એક સહુ પોતપોતાના ગાણાં ગાવા બેઠાં

ચિમળાયેલા ફુલ જેવા એ દરેક નાં ફિક્કા હાસ્ય સંભળાતા રહ્યા.
ત્યાં હવા પણ ચિરાઈ જતા કાપડના ટુકડા જેવી થઈ અથડાતી રહી.

પણ મને બહુ સારું લાગ્યું, લાંબા સમય પછી એક હાશકારો જન્મી ગયો.
કદાચ આ વૃક્ષના પણ મારી સાથે આજ હાલ થયા હશે.

તેની જર્જરિત લાગતી એક ડાળીમાં લીલાશની લહેર દોડતી દેખાઈ ગઈ,
શું આમ બન્યું હશે કે મને હૈયા ધારણા આપવાની તેની આ ચાલ હશે?

અહી આટલી બધી વસ્તીમાં એક ટહુકાની તરસ હજુય યથાવત હતી
કારણ ગમેતે હશે ,અહી સહુ તરસ્યા હતા તે વાત સાચી ઠરી.

રેખા પટેલ(વિનોદિની)

 

દેશી-વિદેશી કલ્ચરમાં ગુંગળાતું બાળપણ

balko ni dasha
પ્રિય સખી શાલીની
તું કોન્વેન્ટ સ્કુલમાં પ્રિન્સિપાલ બની ગઇ છે એ વાત જાણીને મને ખૂબ જ આંનદ થયો એ બદલ મારા અભિનંદન.હું જાણતી હતી કે નાના બાળકોને સારી કેળવણી કેમ આપવી તે તું નાનપણ થી બહુ સારી રીતે જાણતી હતી ,કારણ તારા થી નાના ત્રણ ભાઈ બહેનોને તું બહુ સુંદર રીતે સારી નરશી વાતો સમજાવતી હતી  અને ત્યારેજ અમે સહુ તને હસતા હસતા કહેતા કે તું બહુ સારી ટીચર બની શકે તેમ છે . તું પ્રિન્સીપાલ બની છે તો થોડી મારા મનની વાત તને અહી જણાવું છુ.
અહીની શૈક્ષણિક વ્યવસ્થા બહુ સરળ હોય છે , નાનપણ થી આપણે ત્યાં બાળકો ઉપર જેમ ભણતરનો બોજ લાદી દેવાય છે તેમ અહી નથી હોતું. બાળકોને ભણતર સાથે તેમના આનંદનો પુરતો ખ્યાલ રખાય છે, જેથી દરેક બાળકને સ્કુલ જવું ગમે છે ,
હા કેટલાક બાળકો બહુ એકલમુડી હોય છે જેમની માટે અહી હોમ સ્કુલ જેવી વ્યવસ્થા પણ રખાય છે જ્યાં બાળકો માત્ર પરીક્ષા માટે જ સ્કુલ જતા હોય છે .
છતાં પણ ક્યારેક આપણા દેશી બાળકો કે બીજા દેશમાંથી આવતા બાળકો નો વિચાર આવે છે ત્યારે તેવા બાળકો માટે મનમાં અલગ લાગણીઓનો જન્મ થાય છે
હુ અમેરીકામાં રહુ છુ એટલે અમેરીકાની વાત કરૂ છુ. ક્યારેય વિચાર્યું છે આપણા ભારતિય  બાળકો જ્યારે અહીની સ્કૂલો કોલેજોમાં અમેરિકન ગોરાઓ કાળાઓ વચ્ચે ભણવા જાય છે ત્યારે તેમની મનોદશા કેવી હોય છે?
પારકા દેશમાં જ્યાં જીવનની શરૂવાત એકડ એકથી શરુ કરવાની હોય તેવા માતા પિતા માટે કમાણી કરાવી અતિ આવશ્યક હોય છે તેવા સમયમાં બાળકોને ના વિકાસ ઉપર ખાસ ઘ્યાન રખાતું નથી ,તેમાય દેશી માં બાપ ઘરમાં વધારે કરી ગુજરાતી બોલતા હોય છે આવી પરિસ્થિતિમાં બાળકોનો ઝુકાવ માતૃભાષા તરફ વધુ હોય છે અને આવા વખતે જ્યારે તેમને પ્રી સ્કુલમાં મુકવામાં આવે છે ત્યારે તેમની દશા દયાનીય બની જાય છે .  માં બાપ જ્યારે દીકરા દીકરીઓને અહીની સ્કુલમાં પહેલું પગથીયું ચડે છે ત્યારે જેટલા ખુશ હોય છે એટલા જ એના માબાપ ચિંતિત પણ હોય છે. કારણ  એ બાળકને પૂરું અંગ્રેજી બોલતા પણ આવડતું નથી હોતું  ત્યારે માં બાપને તેમની ચિંતા થાય તે સ્વાભાવિક છે.

આવા બાળકોને ક્યારેક તો બાળક બાથરૂમ જવું કે પાણી પીવું છે જેવા સામાન્ય શબ્દો પણ અંગ્રેજીમાં બોલી શકતા નથી.ત્યારે આવી સ્થિતિમાં જ્યાં બધા જ અમેરિકન બાળકો હોય ત્યાં આખો દિવસ તેમની વચ્ચે એક થઇને રહેવું તે બાળકો માટે ચેલેન્જ રૂપે હોય છે….અને નાના બાળકોનાં મન સ્વચ્છ હોય છે તે વાત સાચી,પરંતુ તે બાળકો પણ સમજી શકે  છે કે તેમની ભાષા બીજા કરતા અલગ છે.રંગ અને રહેણીકરણી બીજાઓ કરતા અલગ છે અને વધારામાં નાના બાળકોમાં નાની નાની વાતોને સમજવાની શક્તિ પણ ઓછી હોય છે. બીજા બાળકો કરતા અલગ પડતા આ ભારતિય બાળકોની અમેરીકન બાળકો વારેવારે મજાક ઉડાવતા હોય છે.તેમની સાથે દોસ્તી કરતા અચકાતા હોય છે.આવી પરિસ્થિતિમાં આ કાચી વયના બાળકોના માનસપટ ઉપર આ બધી વાતોની ઉલરી અસર નાં પડે એ જોવાનું અને સમજવાનું કામ બાળકના માબાપનુ બની જતું હોય છે .

આ બધું ટાળવા માટે બાળકને ગુજરાતી કે પોતાની માતૃભાષા સાથે સાથે અંગ્રેજીનું જરૂરી શિક્ષણ આપવું બેહદ જરૂરી બની જાય છે.બાળકના માં લધુતાગ્રંથીનાં ઉદભવે તેનું ખાસ ખ્યાલ રાખવો જરૂરી છે.

આ વાત આજે એટલા માટે યાદ આવી કે થોડા દિવસ પહેલા મારા શહેરમાં આવેલા સ્વામીનારાયણ નાં મંદિરમાં હું દર્શન કરવા ગઈ હતી ત્યાં ઇન્ડીયાથી નવા આવેલા એક બહેન સાથે મુલાકાત થઇ તેમને વાત વાતમાં જણાવ્યું કે તેમનો દસ વર્ષનો દીકરો જે દેશમાં ભણવામાં તેજસ્વી હતો અને કદી સ્કુલ જવામાં આનાકાની કરતો નહોતો તે રોજ સ્કુલમાં નાં જવાના જુદા જુદા બહાના શોધે છે અને બહુ કહેવામાં આવે તો રડવા બેસી જાય છે. પેલા બહેન બહુ પરેશાન હતા.
છેવટે મેં મારી દીકરીને તેમના દીકરા સાથે વાતો કરવા જણાવ્યું ,તો તેના જણાવ્યા પ્રમાણે સ્કુલમાં કોઈ તેની સાથે બોલાતું નથી તેને ફાબ કહી ચીડવતા હતા ,કારણ તેનું ઈંગ્લીસ અહીના બીજા છોકરાઓ જેવું નહોતું ઉચ્ચારણ સાવ અલગ પડતા હતા ,
એક દિવસ તો લંચમાં મળતા ચીકન નગેટસ તે ભૂલભૂલમાં ભજીયા સમજી ખાઈ ગયો હતો ,કારણ ઘરમાં બધા વેજીયેરીયન હોવાથી તેને અહી મળતા  ચીકન નગેટસ વિષે કોઈ જ્ઞાન નહોતું .ઘરે આવીને તેને વાત તેની મમ્મીને જણાવી ત્યારે તેની મમ્મી તેને બહુ લડ્યા હતા. હવે તેને સ્કુલમાં જતા પણ ડર લાગતો હતો
જ્યારે મારી દીકરીએ આ વાત મને જણાવી ત્યારે હું તેના બાળ માનસ ને સમજી શકી કે તેનાં મગજમાં શું દ્વંદ યુદ્ધ ચાલતું હશે.

શાલીની, અમેરીકા હોય કે ભારત હોય મોટે ભાગે પરિવારમાં  બાળકો ને આપણે આપણી પોતાની રીતભાત પ્રમાણેનો ઉછેર આપવા માગીએ છીએ તેથી તેમને નાનીમોટી દરેક વાતમાં ટોક્યા કરીએ છીએ.”જેમ કે આપણે અમેરિકન નથી”..”આપણાથી આ ના થાય તે ના થાય.”અમેરીકન જેવા બહુ ટુકા કપડા ના પહેરાય”..”વાળ ખરાબ થાય છે તેલ નાખો.” જેવી અનેક નાની મોટી ટકોર આપણા બાળકો ઉપર સતત ચાલુ રાખીએ છીએ.જ્યારે અમેરિકન બાળકો માટે આ બધું સહજ હોય છે.તેઓ ક્યારે પણ વાળમાં તેલ નથી નાખતા.અને મોટે ભાગે તેઓ પંરંપરાવાદી ના હોવાથી બાળક રોજિંદી ટકોરમાંથી બાળક મુકત રહી શકે છે.જ્યારે આપણ બાળકો આવી સ્થિતિમાં જુદા પડે છે.ઘરે માં બાપ સામે કશું કરી બોલી શકતા નથી અને બહાર જમાના સાથે તાલમેલ મિલાવી શકતા નથી..આપણે આપણા બાળકોને ભારતીય બનાવી રાખવાના મોહમાં ભૂલી જઈયે છીએ કે તેમને આ જમાના પ્રમાણે પગલા ભરતા શીખવું પણ બેહદ જરૂરી છે ,નહીતર આઘુનિક દોડમાં આજ  બાળકોની પાછળ રહી જવાની સંપૂર્ણ શક્યતાઓ રહેલી છે.

વિદેશમાં રહીને આપણા દેશને દેશની સંસ્કૃતિને કે વિશિષ્ટતા  કે સમૃદ્ધિ  ભૂલી જાઓ તેમ હું નથી કહેતી..પરંતુ બાળ માનશ સમજી તેમના ઉપર દબાણ રાખો તો જ તેનો અર્થ સરે છે.આથી જેવો દેશ તેવો વેશ અપનાવી બાળકોને સમજવા જોઈએ

શાલીની હું માનું છું પ્રથમ આપણે જ આપણી જાતને કેળવી જોઈએ.અને આપણા અમેરીકન બાળકોની તેમની અહીની જરૂરયાતને ધ્યાનમાં રાખીને એનો ઉછેર કરીએ.

રેખા પટેલ વિનોદીની
ડેલાવર (યુએસએ)

 

“અમારા જીવનમાં સદા તમારી છાયા રહે ” ” હેપ્પી ફાધર્સ ડે”

પાપા…આજે ફરી રોટલી બાળી નાખી ને?”એક દસ વર્ષના બાળકનો મીઠો છણકો સંભળાયો.

એ સાથે એક બીજો અવાજ કાને પડયો નાનકા તારે રોટલી બહુ ચાવવી ના પડે ને માટે પપ્પાએ વધુ ચડાવી આપી છે” આ બીજો અવાજ હતો તેર વર્ષના તનયનો.
આ દ્રશ્ય જોઇને બહારનાં ઓરડામાં મિત્ર જયેશ સાથે બેઠેલા વસંતની આંખના કિનારે બે મોતી જેવા બુંદ ચમકી ઉઠયા.

પત્નીના મૃત્યુ પછી વસંત એકલે હાથે બંને બાળકોને સાચવતો સવારે તૈયાર કરી સ્કુલે મોકલતો , ત્યાર બાદ પોતે દુકાને જવા તૈયાર થતો ,બજારમાં તેની કાપડની સારી કમાણી કરતી દુકાન હતી , બપોરે રસોઈ માટે એક બહેન આવતા તો તે બાબતે ખાસ ચિંતા નહોતી ,છતાય ક્યારેક તે બહેનને બહારગામ જવાનું થતું ત્યારે જેવી આવડે તેવી રસોઈ વસંત બાળકો માટે બનાવી દેતો. આમ છેલ્લા ચાર વર્ષથી આ ક્રમ ચાલતો હતો .

શરુ શરૂમાં બાળકો દરરોજ તેમની મા વિષે પૂછતાં ,’મમ્મા ભગવાનના ઘરે થી ક્યારે પાછી આવશે? મમ્મા વગર નથી ગમતું . પણ વસંત બાળકોની મમ્માને ક્યાંથી લાવી આપે….બાળકોનાં નિમાણા ચહેરા જોઇને વસંતનું હૈયું ક્યારેક ભારે થઇ જતુ અને ભગવાન પર બળાપ કાઢતો હતો …પછી ધીરે ધીરે બધાજ ટેવાઈ ગયા હતા.

“કુદરતનો નિયમ છે,જે વસ્તુ કે વ્યકિતની કમી હોય એને સમય જતા એ કમી સાથે લોકોને જીવતા શીખવી દે છે”.

પરંતુ આજના વાર્તાલાપે જયેશને વિચારતો કરી મુક્યો અને મિત્રતાના ભાવે તે બોલી ઉઠયો “ભાઈ ,યુવાનીમાં આમ કઈ જીવી શકાય? તું તો હજુ માંડ પિસ્તાલીસનો થયો છે ,આવી ઘીખતી જુવાનીમાં કઈ સ્ત્રી વિના જીવી શકાય?”

જયેશ વાત તારી સાચી છે તારી ભાભીના ટુંકી માંદગીમાં થયેલા સ્વર્ગવાસ પછી તેના વગર જીવવું બહુ અઘરું બની ગયું હતું ,સંસારરૂપી રથના બે પૈડાં પૈકી એકનું જમીનદોસ્ત થવું એટલે શું તે કોઈ મારા જેવો કમભાગી જ સમજી શકે ” .

“બસ તો ભાઈ આ એકલતા છોડી દે ,આ આ છેલ્લા ચાર -પાંચ વર્ષથી તને એકલતાના તાપમાં બળતો જોઉં છું, તારા સુખદુઃખમાં હું અને તારી ભાભી છીએ પણ તારું રસોડું અને તારો ઓરડો તો તારી ઘરવાળી સાચવી શકે ને ! તેમાય તારા નાના બે બાળકો તેમનો તો વિચાર કરી જો …” બહુ સમજાવતા જયેશ બોલ્યો.

“બસ આ નાના બે દીકરાઓનો ખ્યાલ જ મને તેમની નવી મા લાવતા રોકે છે, તું મારા બચપણનો મિત્ર હોવાને કારણે બધું જાણે છે , મેં મારી મા નાનપણમાં ગુમાવી દીધી હતી અને અમે નમાયા ભાઈ બહેનો ઉપર નવી મા નો બહુ કેર હતો. અમારા તો એટલા સદ્ભાગ્ય હતા કે દાદીમાં જીવતા હતા તેથી એમની વાત્સલ્યતા સદા અમારા ઉપર તપતા વગડે છાંયડો બની રહી….કારણ હું તો માનું છું કે પુરુષ એક સ્ત્રી આગળ કોઈ એક ક્ષણે નબળો જરૂર પડી જાય છે અને તેવા સમયે તેનું ઘ્યાન બાળકો તરફથી ભટકી જાય છે ” અને આ સમયે મા અને અપરમા વચ્ચેનો પડદો ઉચકાઈ જાય છે”.

“હવે જો આવનાર સ્ત્રી મારા બાળકોને નાં સાચવી શકે તેવી હોય તો તેમનું બાળપણ રોળાઈ જાય અને હું આવો કોઈ ખતરો તેમની માટે ઉભો કરવા નથી માંગતો . બાકી રહી એક સ્ત્રીની જરૂરીયાત એ તો સમય જતા આપોઆપ ઠરી જશે અને તેને ઠારવા મારી મધુનો સ્નેહ પરોક્ષ રીતે સતત મારી સાથે છે ” કહી વસંતે આખી વાતને હસતાં હસતાં બીડું કરી આટોપી લીધી”.

આમ જ દિવસ ,રાત અને વરસોનો વધારો થતો હતો, બે આંખનાં રતન જેવા પુત્રો સાથે વસંતની ઉંમરમાં વધારો થતો રહ્યો.
યુવાન દીકરાઓ ભણી ગણીને લાયક બનતા વસંતે તેમને ઘંઘાની આટીઘુંટી શીખવી દીધી અને આજ સુધી વેઢારેલો ભાર હળવો થાય તેવા આશય થી ઘીખતી દુકાનનો હવાલો દીકરાઓને સોંપી દીધો. દીકરાઓના સુખે સુખી પિતાએ બંનેને તેમની મરજી મુજબની કન્યા સાથે પરણાવી સંતોષનો શ્વાસ લીધો .

દીકરાઓની વહુઓને સાસરામાં પહેલાજ દિવસથી મળેલી આઝાદી માં માત્ર એક સસરો સોનાની થાળીમાં લોઢાનો મેખ જેવો લાગતો હતો. બરાબર પગ જામતા બંને પારકી દીકરીઓ આ બાપને પોતાના નાં ગણી શકી. હવે રોજ સવાર થી બંને ની કટકટ શરુ થી જતી ,પહેલા માત્ર બબળાટ કરતી પુત્રવધુઓ હવે ધીરેધીરે વસંતને સીધું ટોક્યા કરતી .

” પિતાજી આમ સવારના પહોરમાં અહી આંટા ના અમારો અમને કામ કરવામાં અડચણ આવે છે , સાવ નવરા હોવ છો તો આ બારી બારણાં ઝાપટી આપો તે તમારો સમય જાય અમને પણ રાહત રહે ,વળી ક્યારેક તો વસંતને સંભળાય તે રીતે પોતપોતાના વરને કહેતી ” શું બાકીની આખી જીંદગી અમારે સેવા કરવાની?” વસંતની આંખોમાં સુકાઈ ગયેલા આંસુ હવે ક્યારેક તગતગી જતા . રોજના કકરાટ થી બચવા અને પોતાની ગૃહસ્થી સાચવી રાખવાના લોભમાં દીકરાઓ પણ આંખ આડા કાન રાખી દુકાને ચાલ્યા જતા .
દુકાને તો દીકરાઓને હવે જરૂર નથી, બહુ કર્યું હવે તમે લહેર કરો કહી કહી વસંતને આવવાની નાં પાડી હતી અહી ઘરમાં આ બે પુત્રવધુઓ ની પ્રાયવસી માં ખલેલ પડતો હતો તો પ્રશ્ન હતો કે વસંત જાય ક્યા ? અને પોતાની ઉમરના દોસ્તો હજુ પણ પોતપોતાની ગૃહસ્થીની પળોજણમાં વ્યસ્ત હતા .

તે વિચારતો “કાશ એક દીકરી હોત તો સારું હતું કે ક્યારેક બાપની લાગણીઓને સમજી શકી હોય .આ દીકરાઓ તો પરણ્યા પછી લાડીના પ્યારા બની ગયા છે ”
માંડ સાઈઠે પહોચેલો વસંત હજુ પણ મજબુત અને યુવાન લાગતો હતો.. એક દિવસ પુત્રવધુએ સોંપેલા કામ બારી બારણા ઝાપટતા તેની નજર સામેની અધખુલ્લી બારી તરફ પડી જેમાંથી એક રૂપાળો વયસ્ક ચહેરો આંખોમાં દુઃખ ની છાયા ભરી તેને તાકી રહ્યો હતો . વસંતને થોડી શરમ આવી ગઈ કે આમ બૈરાઓનાં કામ કરતા કોઈ તેને જોઈ રહ્યું છે.

પણ હવે આ રોજનું થઇ ગયું હતું ,લાગણી ભૂખ્યો અને સાવ નવરો પડેલો વસંત પણ આ ચહેરાને દિવસ આખો ક્યાંકને ક્યાંક શોધી લેતો ,તે હતી સામે ઘેર રહેવા આવેલી નેહાની વિધવા મમ્મી, જે લગ્ન પછી દસ વર્ષમાં વિધવાનો ભૂરો સાડલો ઓઢી આજ દિવસ સુધી મનોમન સીઝાતી રહી હતી . હવે પાછલી ઉમરમાં બહુ સંકોચ સાથે એક માત્ર દીકરીના ઘરે રહવા આવી હતી .

વસંતને આમ કામ કરતા જોઈ તે બહુ સંકોચ અને દુઃખ અનુભવતી હતી. કારણ દીકરી પાસે થી એણે વસંતની આખી જનમ કુંડળી જાણી લીધી હતી , “એક સ્ત્રીને પાછલી જીંદગીમાં એકલા રહેવાનું એટલું તકલીફ ભર્યું નથી હોતું જેટલું એક પુરુષ માટે હોય છે” તેનું આ જાગતું ઉદાહર તે જોઈ રહી હતી . “બે યુવાન દીકરાઓનો પિતા અને આ હાલતમાં ?” શારદાનો જીવ કકળી ઉઠતો હતો.

ધીરેધીરે બે સમદુખિયા સ્મિત થી લઇ “જય શ્રી કૃષ્ણ” અને “કેમ છો? સારું છે” સુધી આવી ગયા હતા , હવે બંનેને એકબીજા માટે માંન અને લાગણી હતી તે દેખાઈ આવતી હતી . ક્યારેક શારદાની તબિયત ખરાબ હોવાના કારણે તેઓ એકબીજાને જોતા નહિ તો વસંતને ચિંતા થઈ આવતી , અને આવા વખતે પાડોસીના ઘરે બહાર થી કેમ છે નેહા બેટા કહી ડોકિયું પણ કરી આવતો. છતાં પણ સમાજના મજબુત દાયરા બંનેની જીભે તાળાં લગાવી ચાવી પોતાની પાસે રાખી બેઠાં હતા.

વસંતનો જુનો દોસ્ત જયેશ આ બધી બનતી ઘટનાઓનો એક માત્ર સાક્ષી હતો , તે દોસ્તની સ્થિતિ અને મનોવ્યથા બરાબર સમજતો હતો ,જે મિત્ર બે દીકરાઓને ગળે વળગાડી જુવાની પચાવી ગયો હતો તે આજે પાછલી અવસ્થામાં એકલો બની લાગણી ભૂખ્યો બન્યો હતો.. અને કદાચ સામા પક્ષે શારદાબેન ની પણ આજ હાલત હતી.

બહુ કોઠાસૂઝ ઘરાવતો જયેશ એકવાર સમય જોઈ નેહા અને તેના હસબન્ડને મળ્યો .દીકરી જમાઈ ભણેલા અને સમજુ હતા ,તેઓ મા ની મનોવેદના અને એકલતાને બરાબર સમજી ગયા હતા.
હવે જયેશની નજર વસંતના બે દીકરાઓ ઉપર ઠરી હતી , એકવાર દુકાને જઈ આડી તેડી વાતમાં તેમના પિતાએ વેઠેલા દુઃખ અને સંતાપને કહી બતાવ્યો ,અને તે પણ સમજાવ્યું કે આજે તો તેઓ બંને તેમના સંસારમાં સુખી છે પણ હવે એકલા પડેલા પિતાનું શું ?

બીજો એક પ્રશ્ન તેમને પૂછ્યો “શું તે દિવસના કમસે કમ બે કલાક પિતાને આપી શકશે ? ”
જવાબમાં દીકરાઓની નીચી આંખ જોઈ જયેશે ,જેમ નેહાને સમજાવી હતી તે આખી વાત આ બંને ભાઈઓના મગજમાં ઉતારી દીધી.

બસ જયેશ તેનું કામ કરી આગળ વધી ગયો. હવે જવાબદારી હતી વસંતના બે દીકરાઓની. બહારના દેશોની નકલમાં હવે ઇન્ડીયામાં પણ ફાધર્સ ડે , મધર્સ ડે ઉજવવા લાગ્યા છે તેનો ફાયદો માતાપિતાને અચૂક થાય છે.

બરાબર ફાધર્સ ડે ની વહેલી સવારે મોટો દીકરો તનય અને નાનો જય બહાર ડાઈનીંગ ટેબલ ઉપર તેના પપ્પાની રાહ જોતા બેઠા હતા. તેમની બહાર આવતા બંને બોલ્યા ” પપ્પા આજે આપણે સામે રહેતા નેહાબેન તેમના પરિવાર સાથે આપણા ઘરે ચાય પીવા આવે છે. નેહા તેના પરિવાર સાથે આવતી દેખાઈ . બધાએ સાથે ચાય નાસ્તો કર્યા પછી તનયે ઉભા થઇ “પપ્પા લો તમારી ભેટ” કહી એક કાગળ ખિસ્સામાંથી બહાર કાઢયો અને વસંતભાઈના હાથમાં પકડાવ્યો જેમાં લખ્યું હતું

” વસંતભાઈ (પપ્પા )અને શારદા મા ” “અમારા જીવનમાં સદા તમારી છાયા રહે “, પછી નીચે લખ્યું હતું “હેપ્પી ફાધર્સ ડે ”
વસંતભાઈ આ બધું અવાચક બની જોઈ રહ્યા હતા . તેમણે વારાફરતી બધા તરફ નજર કરી તો શારદાબેન સાથે બધાની આંખોમાં મુક સંમતી સાથે હોઠો ઉપર મંદ મુશ્કાન તરતી હતી.

જયેશભાઈ હસતા ત્યાં આવી ચડયા ” અલ્યા વસંત તે તો ભારે કરી તારા જેવી “ફાધર્સ ડે” ની ભેટ તો ભાગ્યેજ કોઈ પુત્રો પિતાને આપી શકે ”

વસંતભાઈ જયેશભાઈના ગળે વળગી આજે વર્ષો પછી ખુલ્લા મને રડી પડયા પણ આજે સહુ કોઈ જાણતા હતાકે આ ખુશીના આંસુ નીતરતા હતા.

રેખા વિનોદ પટેલ. ડેલાવર (યુએસએ)