RSS

Monthly Archives: June 2014

જો આવ્યું એક વાદળ કોરુકટ વરસાદ હું ક્યાંથી લાવું?

જો આવ્યું એક વાદળ કોરુકટ વરસાદ હું ક્યાંથી લાવું?
વરસતા મૃગજળમાં ,કાયમી ભીનાશ હું ક્યાંથી લાવું?

અભાવોના ઉગ્યાં છે ફૂલ ઇચ્છા હચમચાવી જ્યાં સઘળી
ને લીલીછમ બધી યાદોની એ લીલાશ હું ક્યાંથી લાવું?

ચમકતો કાચનો ટુકડો હિરા જેવો દિસે અજવાળામાં
ને અંધારાથી લથપથ આભમાં અજવાશ હું ક્યાંથી લાવું?

લે ગંજીપાની બાજીમાં મે ચણ્યો મ્હેલ રૂપાળો આખો
સતત જીતે તું એવી બાજીની એ તાસ હું ક્યાંથી લાવું?

તું સામે હોય તો ગમતુ રૂપ મારૂં આયનાંમાં ઉભરે છે
વિના તારા,ચહેરા પર નવી લાલાશ હું ક્યાંથી લાવું?

તમારી છે તો એ કાયમ તમારા હાથમાં સચવાઇ જાશે
હથેળીમાં નવી રેખાનો એ આભાસ હું ક્યાંથી લાવું ?
-રેખા પટેલ(વિનોદીની)

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on June 28, 2014 in ગઝલ

 
Image

મારા વિચારો

 

ભીખારીનું સુધરેલુ અમેરીકન સ્વરૂપ -” “હોમલેસ પિપલ”..અમેરીકા અમેરીકા લેખમાળા.લેખનં-૫

દુનિયાભરનાં લોકોને અમેરીકાનું ઘેલું છે..અને આજની તારીખે અમેરીકામાં દુનિયાભરની વિવિધ પ્રજાતિઓ આવીને વસતી રહે છે..બધાનાં મનમાં એક જ વિચાર સ્ફુરે છે,કે અમેરીકા એટલે સપનાઓનો દેશ જ્યાં સપનાઓ સાકાર કરી શકીએ એવી તમામ શક્યતાઓ ઉપલબ્ધ છે.”અમેરીકા એટલે એક ડ્રીમલેન્ડ.”

અમેરિકા એક ડ્રીમલેન્ડ..જ્યારે આવી ટેગલાઇન ધરાવનારા દેશમાં “હોમલેસ” એટલે “ઘરવિહોણા”  શબ્દ સાભળીયે ત્યારે આપણી વિચારોમાં ખળભળાટ મચી જાય છે.આપણે મોટાભાગે ગરીબ કે પછાત દેશોમાં આવા હોમલેસ એટલે ધરવિહોણાં ભિખારીઓની વાત આવતા દરેક સુઘરેલા દેશ સુધરેલા સમાજના નાકના ટેરવા ચડી જાય છે. જ્યારે અમેરીકાની ગણતરી જગતનાં સૌથી આગળ પડતા સુધરેલા દેશમાં ગણતરી થાય છે.

જ્યારે પરદેશમાંથી હિંદુસ્તાનમાં આવતા આપણા જ દેશી ભાઇઓ  રસ્તા ઉપર ભીખ માંગતા ભિખારીઓને જોઈને નાકનું ટીચકુ ચડાવે છે અને આ બાબતની ટીકા અવશ્ય કરતા જોવા મળે છે.પરતું પરદેશમાં આવા ભિખારીઓને એક સુધરેલું અને મજાનું નામ ” હોમલેસ ” આપી આખી વાત સંકેલાઈ દેવાય છે.

આપણે ત્યાં કહેવત છે કે,”ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો હોય”.તો સુધરેલા દેશમાં પણ ગામ અને નગર તો હોય જ છે.બસ આપણે એજ વાતનો ખ્યાલ રાખવો જોઈએ કે તે ઉકરડો સમાજમાં ગદકી નાં ફેલાવે તે માટે તેને રોકવો દરેક ની ફરજ બને છે

અમેરિકા સમૃદ્ધ દેશ છે તેમાં જરાય અતિસયોક્તી નથી.અહીની લાઇફ સ્ટાઈલ સુરુચિ પૂર્વકની છે.અહીની ગવર્મેન્ટ પોતાની નાણાકીય તાકાત કરતા વધુ ડોલર ખર્ચીને ગરીબી રેખા નીચે જીવતા લોકોને તેમની જિંદગીભર મદદ કરે છે.જે આપના દેશમાં શક્ય નથી.તે છતા ભીખ માગતા ભીખારીઓ અમેરીકા હોય કે યુરોપિયન દેશોમાં પણ ઠેરઠેર જોવા મળે  છે..અને મોટે ભાગે અંડર ગ્રાઉન્ડ સ્ટેસન અને અન્ય જાહેર જગ્યાઓ આવા લોકોની હાજરી અવશ્ય જોવા મળે છે.

અન્ય પછાત અને ગરીબ દેશોની જેમાં અહી પણ આવા હોમલેસ પીપલ(ભિખારીઓ)નું ટોળું સ્ટોરમાંથી તફડાવેલી વસ્તુઓ,કપડા,ઓઢવાનું અને બીજો પરચૂરણ સામાન લઈને ફરતા હોય છે.રાત્રી નિવાસ માટે ઝાડી ઝાખરામાં સુવા જેવી જગ્યા કરીને પડ્યા રહે છે.

અહીની સરકાર બીજા દેશોની સરકારની સરખામણીમાં આવા લોકો પ્રત્યે વધુ સહાનુભૂતિ ધરાવે છે.અને આ વાતનો ફાયદો આવા લોકો બરાબર ઉઠાવે છે.કારણકે અહીની હોસ્પિટલોમાં ગરીબ કે ધનવાન જોયા વીના એક વખત સારવાર શરુ કરી દેવાય છે.આ સુવિધાનો લાભ લેવા અહીના હોમલેસ માણસો બીમારીનું બહાનું કરી એક બે દિવસ માટે સારુ ખાવાનું અને શાંતિ થી સુવાનું મળે એટલા માટે હોસ્પીટલમાં ભરતી થઇ જાય છે.

અહીયાંનાં શીયાળાની ઠંડી હાડગાળી નાખે એવી કાતિલ હોય છે.એવા સમયે આ હોમલેશ લોકો જાણીજોઇને નાના મોટા ગુના કરી જેલમાં પણ પોતાના રહેવાની વ્યવસ્થા કરી લેતા અચકાતા નથી.કેટલીક વખત જોવા મળે કે જેલમાંથી પરત ફરેલા આવા હોમલેસ ભીખારીઓ પહેલા કરતા શરીરે વધુ શસક્ત દેખાતા હોય છે.બહાર ખુલ્લી હવામાં જ્યારે ખાવાના સાંસા પડતા હોય ત્યારે અહીની જેલમાં બે ટાઈમ સારું ખાવાનું અને રહેવાનું મળે.ઉપરાંત અહીની જેલોમાં સામાન્ય ગુનાઓ કરેલા કેદીઓને માટે રમત ગમત અને જીમની પણ વ્યવસ્થા મળતી હોય છે આથી થોડા દીવસ માટે તેમને ખાઈ પીને તેઓ તગડા બની જાય છે.

હમણાં થોડા સમય પહેલા મારે કેસીનોના શહેર લાસવેગાસ જવાનું થયું ત્યાંની સ્ટ્રીટમાં ફરતા ફરતા એક નવાઈ પમાડે તેવું દ્રશ્ય નજરે પડ્યું.રાત્રીના બે વાગે એક હોમલેસ માણસ હાથમાં એક બોર્ડ લઈને બેઠો હતો જેના ઉપર લખ્યું હતું”નીડ હેલ્પ ફોર વીડ” અર્થાત તેને ડ્રગ લેવું છે માટે ભીખ આપો.આ માણસને ડ્રગ્સ લેવાની આદત હતી.અને આ ખરાબ જાન લેવા આદત માટે ભીખ જોઈતી હતી. તે છતાં વધુ નવાઈ ત્યારે લાગી કે રાહદારી લોકો તેણે મુકેલા ડબ્બામાં સિક્કા આપતા જતા હતા.આવું દ્રશ્ય અમેરીકા સિવાય  સિવાય બીજે ક્યાય જોવા નહિ મળે.હિંદુસ્તાનમાં કોઇ ભીખારી”મારે શરાબ પીવો છે”એવું પાટીયું મારીને ભીખ માંગવા બેસે તો હરામ એક માણસ એને શરાબ પીવા માટે ભીખમાં પૈસા આપે ઉપર થી ગાળો આપે.

ગરીબ હોય કે તવંગર હોય દરેકની માણસની જીંદગી કીમતી હોય છે.પરંતુ હિંદુસ્તાન હોય કે અમેરિકા હોય કોઇ પણ દેશનાં સમાજમાં ગરીબની કોઈ કીમત નથી.આ વાત સાચી ઠરે છે.
આપણે ત્યાં ફૂટપાથ ઉપર ટુટુયું વાળીને પડેલા ભીખારીઓ ઉપર કોઈ અમીરની બેફામ આવતી કાર ચડી ગયાના કેટલાય દાખલા જોવા મળે છે.અને આવા અકસ્માત પછી તેમને કોઈ સજા મળ્યાના ખાસ કોઈ પુરાવા નથી મળ્યા કે એ ભીખારીનાં મૃત્યુ માટે એના પરીવારને મુઆવજાની રકમ આપવામાં આવી હોય.આ આપણી કાનુન વ્યવસ્થા કહો કે પેલા અમીરની પહોચ કહો કે જે કે પેલા ગરીબ ભીખારીના પરિવારનું મ્હો બંધ કરવા આ અમીર લોકો શક્તિમાન હશે?

જ્યારે અમેરિકામાં કાનુન વ્યવસ્થા બહુ મજબુત છે.અહી દરેકની જીંદગી કીમતી હોય છે.અહીંયા પણ અકસ્માત બની જતા હોય છે.

થોડા સમય પહેલા બનેલી કાળજું કંપાવતી વર્ણવું છું

જાન્યુઆરીની કાતિલ ઠંડી આખાય અમેરિકામાં તેમા ખાસ કરીને ઈસ્ટ કોસ્ટને થીજાવી દેતી હોય છે.આવી પરિસ્થિતિમાં અહીયા વસતા હોમલેસ માણસો દિવસ આખો તો જેમતેમ રખડીને કે ભીખ માગીને વિતાવે છે અને ભીખમાં મળેલા ડોલરથી બર્ગર ને એકાદ પેગ  સસ્તી બ્રાંડીનો ચડાવી પૂરો કરી લતા હોય છે.પરંતુ રાત્રીનો કપરો કાળા એમના માટે અસહ્ય બની જાય છે.

અહી દરેક લીકર સ્ટોર (દારૂની દુકાન) કે કન્વીનીયન ગ્રોસરી સ્ટોરની પાછળ મોટા કોમર્સિયલ ગાર્બેજના કન્ટેનર(કચરો જમાં કરવાનાં લોંખડનાં ચોરસ બકસા) રાખવામાં આવે છે.જ્યાં સ્ટોરમાંથી ખાલી થતા પુંઠાના ખોખાઓને અલગ રાખવામાં આવે છે.જેનો નિકાલ કરવા અઠવાડિયાનાં નિશ્ચિત કરેલા દિવસે ગાર્બેજની ટ્રક આવે છે જે આખા કન્ટેનરને મશીન વડે ઉઠાવી તેમાના કચરાનાં જથ્થાને પીલીને નાનું પેકિંગ બનાવીને લઇ જાય છે.

આવી જ એક ઠંડીની કાળજું કંપાવતી રાતમાં અમેરિકાના ડેલાવર સ્ટેટમાં એક હોમલેસ માણસ આવા જ એક લોખંડના કન્ટેનરમાં પુંઠાની પથારી કરી સુઈ ગયો. કદાચ નશામાં હશે કે કોણ જાણે!! પણ વહેલી સવારે ગાર્બેજ લેવા આવેલી ટ્રકનો અવાજ એને સંભળાયો નહી અને પુઠાઓના ખોખા સાથે એ માણસ પીસાઈ ગયો.આ પ્રકારની કેટલીય ધટનાઓ બનતી રહેતી હોય છે.

આટલો પ્રગતિશીલ દેશ હોવા છતાં પણ અહીયા અંધેર ચાલતો હોય છે.કારણકે આ પ્રકારનાં  હોમલેસ લોકો કાઉન્સીલના વોટર રજીસ્ટરમાં નથી હોતા કે ના કોઈ નામ સરનામાં હોય છે.એના કારણે આ હોમલેસ લોકોને મત આપવાનો અધિકાર સુધ્ધા હોતો નથી.કારણ કે
તેમને રહેવા કોઈ સ્થાન કે જગ્યા નિશ્ચિત હોતી નથી.આથી સેવાઓ આપતી સરકારી કે બીન સરકારી કાઉન્સીલ દ્વારા તેમને એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે,જ્યાં જ્યાં જગ્યા મળે અને ત્યાના રહેવાસીઓની પરવાનગી મળે ત્યાં તેમને ફેરવવામાં આવે છે.

આવી હોમલેસ યુવતીઓ દ્વારા અહી દેહનાં વહેપાર પણ પુરજોશમાં ચાલતા હોય છે.અહીયા પણ મોટેભાગે ટ્રક ડ્રાઈવરો અને ઘરબારથી દુર રહેનારા શ્રમજીવીઓ માટે આવી યુવતીઓ સરળતાથી હાઇ-વે પર ઉપલબ્ધ હોવાથી આ બદી દિવસે દિવસે વધતી જાય છે.મજાની વાત એ છે કે અહીની પોલિશ પણ આંખ આડા કાન કરતી જોવા મળે છે

આવા રખડતા લોકોના કારણે અહી ડ્રગ્સનું પ્રમાણ પણ વધતું જાય છે આથી ક્યારે હોમલેસ ઉપર માફીયાઓને હાથ રહેતો હોય છે.તે છતા એમની અને એમનાં બાળકોની રોજીંદી જરૂરીયાત માટે અહી ગવર્મેન્ટ ઘણું કરતી હોય છે.એ સિવાય ચર્ચ અને બીજી કેટલીક સરકારી એજન્સી દ્રારા રોજનું મફત ખાવાનું,દવા વગેરેની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવે છે.

ગમે તેમ હોત પણ આ બાબતે અહીની ગવર્મેન્ટ આપણી ભારતની સરકાર કરતા ઉદારવાદી બની હોમલેસ લોકો  માટે કઈક કરવા પ્રયત્નશીલ રહેતી હોય છે.

આવા લોકોને ભીખ નહિ પણ કામ આપવું જોઈએ તેવું હંમેશા મારું માનવું રહ્યું છે ”

રેખા પટેલ(વિનોદિની)
યુ.એસ.એ-ડેલાવર

 

“ન્યાયતંત્ર” ..અમેરીકા-અમેરીકા …લેખમાળા લેખનં-૪

અમેરિકાનું  ન્યાયતંત્ર સામાન્ય રીતે ભારત કરતા સુવ્યવસ્થિત અને કડક વલણ અપનાવનારું છે, આ કહેવામાં જરાય અતિશયોક્તિ નથી …..
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ,ઓફ  અમેરિકા પચાસ રાજ્યોની બનેલી ફેડરલ( સંઘીય ) ગવર્મેન્ટ છે ,અહી સરકારી માળખાનું બંધારણ પ્રજાસત્તાક છે. અને સામાન્ય રીતે અધિકારીઓની નિમણૂંક વહીવટી તંત્ર  દ્વારા થાય છે અને તેને સેનેટ/ કોંગ્રેસ મંજુરી આપે છે, તેમ છતાં કેટલાક રાજ્યોમાં ન્યાયમૂર્તિઓ અને અધિકારીઓ લોકોના મતથી પણ ચુંટાય છે.
આમ જોવા જઈયે તો આર્થિક વિકાસ માટે લોકશાહી રાજકીય પદ્ધતિ શ્રેષ્ઠ છે કારણ કે તેમાં લોકોને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા અને અધિકારો અને  સામાજિક ન્યાય મળે છે.
મોટાભાગના વિકસિત દેશો લોકશાહી દેશો  છે તેના પરથી પણ સિદ્ધ થાય છે કે લોકશાહી પ્રથા દેશના આર્થિક પ્રશ્નો ઉકેલીને ઝડપી વિકાસ કરવા માટે  અનુકૂળ છે.

ભારતમાં જેમ સંસદ સર્વોપરી છે અને સંસદમાંથી જ સરકાર બને છે , તેમ અમેરિકામાં પ્રમુખશાહી લોકશાહી, વ્યવસ્થા છે તેમાં પણ પ્રમુખને આપખુદ સત્તા નથી તેમને પણ સંસદ દ્વારા મંજૂરી અને સ્વીકૃતિ મેળવવી જરૃરી છે.અહી પણ  ડેમોક્રેટીક અને રીપબ્લીકન બે મજબુત પક્ષો છે, જે તે પોતાની બહુમતી સરકાર રચવા હમેશા એક બીજાને પછાડવા યોગ્ય અયોગ્ય પ્રયત્નો કરતા હોય છે

લોકશાહી દેશોમાં લાગવગ, સગાવાદ,  લાંચ-રૃશ્વત સૌથી મોટું દુષણ છે જે ભારત અને  પૂર્વના દેશોમાં ઘણી હદ સુધી પ્રવર્તતું જોવા મળે છે
છતા પણ અમેરિકામાં આ બધી બદી બીજા દેશોની સરખામણીમાં ઘણા ઓછા અંશે જોવા મળે છે . અહીનું ન્યાયતંત્ર ઝડપી અને સ્પષ્ટ હોય છે,
સહુ પ્રથમ નંબરમાં અહીની પોલીસ વ્યવસ્થા આવે છે …. અમેરિકા જેવા દેશમાં પોલીસતંત્રની વ્યવસ્થા અને તેનું નેટવર્ક એટલું સક્ષમ અને સુબદ્ધ રીતે રચાએલું છે કે ક્યાંય પણ કોઇ દુર્ઘટના ઘટે કે પાંચમી મિનિટે પોલીસ હાજર થઈ જાયછે . મોટાભાગના ઘરોમાં જ્યાં એલાર્મ સિસ્ટમ નખાએલી હોય છે ત્યાં એલાર્મ અમુક સેકન્ડ કરતા વધુ સમય માટે ચાલુ રહે તો તરત તેમના કાર્યાલય માંથી ફોન આવી જાય છે અને જ્યાં સુધી પોલીસ તમારા ઘરે નાં પહોચે ત્યાં સુધી તે ફોન લાઈન તમારી સાથેનો સંપર્ક ચાલુ રાખે છે , જેથી તેમને પળેપળ ઘટતી વાત વિષે ખ્યાલ આવી શકે અને વધુમાં વધુ પાંચ ,સાત મીનીટમાં તો પોલીસ ઘટના સ્થળે આવી પહોચે છે
આટલી બધી શિસ્તબધ્ધતા અહીજ શક્ય બને છે.

અમેરિકાની ટ્રાફિક વ્યવસ્થા બીજા દેશોની સરખામણીમાં બહુ વ્યવસ્થિત અને સુરુચિ પૂર્વકની હોય છે અહીના રસ્તાઓ ની બાંધણી અને રચના એવી હોય છે કે તમે 100 માઈલ ની ઝડપે જાઓ તો પણ પેટનું પાણી ના હલે છતાય સામાન્ય કક્ષાના માણસથી લઇ મોટા મીલીઓનર સુધીના કે એક અદના માણસથી લઇ મીનીસ્ટર નાં હોદ્દા સુધીના દરેક સ્પીડ બાબતે ખ્યાલ રાખતા  હોય છે  અને રસ્તાની બાજુમાં મુકેલા સ્પીડ લીમીટનાં  પાટીયાને અનુસરીને કાર ચલાવે છે .

તેનું  કારણ એજ કે અહી જગ્યા જગ્યા ઉપર પોલીસની કાર સ્પીડ મોનીટર વડે દરેક કારની સ્પીડ જોતી હોય છે ,જરૂર કરતા વધારે ઝડપથી કોઈ કાર ચલાવે તો તરત કાર ઉપર આવેલી લાલ ભુરી લાઈટો ચાલુ કરી તેને ત્યાજ રસ્તાની સાઈડમાં રોકી લેછે અને દંડ રૂપે મોટી રકમ વસુલ કરે છે . વાત આટલેથી અટકતી નથી આ ટીકીટની અસર તેના કાર ઇન્સ્યોરન્સ ઉપર પણ પડે છે ,તેનો ઇન્સ્યોરન્સ મળતી દર ટિકિટે મોટા આકડે વધે છે અને આવી ત્રણ ટીકીટો મળે તો તેનું લાયસન્સ પણ અમુક સમય માટે રદ કરી દેવાય છે . અહી કાર વિના દરેક ની હાલત અપંગ જેવી થઈ જાય છે માટે બધાજ આ બાબતે બહુ સાવચેતી રાખે છે  જેથી નકામા એકસીડન્ટ નિવારી શકાય છે.

હવે તો ભારે ટ્રાફિક વાળા જંકશનો ઉપર છુપા કેમેરા પણ ગોઠવાએલા જોવા મળે છે જે તમારી જાણ બહાર તમારી સ્પીડને કેમેરામાં આબાદ રીતે પકડી શકે લે છે અને નક્કી કરેલ ટીકીટ તમારા ઘરે મેલ દ્વારા આવી જાય છે .
 આથી દરેક આપમેળેજ પોતાની કારની સ્પીડ જાળવી રાખે છે ,આ ઉપરાંત દરેકને પોતાની લાઈનમાં રહીને જ કાર ચલાવવાની હોય છે જો કોઈ આડેઘડ કાર ચલાવે તો તેને પણ આવીજ ટીકીટ મળી શકે છે
જોકે હવે આપણા દેશમાં પણ બહુ લાઈન વાળા એક્સપ્રેસ હાઈવે બન્યા છે બસ ત્યાં જરૂર છે આવીજ કઇક ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ઉમેરવાની.
આવી વ્યવસ્થા જો  દેશમાં કરવામાં આવે તો ટ્રાફિકના ઘણા પ્રોબ્લેમ્સ અને તેમાં થતા અકસ્માતો નિવારી સકાય ,પરેતુ આ  વ્યવસ્થામાં પોલીસ તંત્રનું પ્રમાણિક થવું બહુ જરૂરી છે.
હવે વાત આવે છે રસ્તાઓ ઉપર થતા એકસીડન્ટ વિષે ….  સામાન્ય રીતે આપણાં દેશમાં જો રસ્તા ઉપર કોઈ અકસ્માત થાય તો આવતા જતા લોકો ખાસ દરકાર કરતા નથી કારણ તેમને નકામી ઝંઝટમાં પડવું ગમતું નથી .  તેનું મોટું કારણ છે આપણા દેશનું પોલીસતંત્ર,  જે કઈક અલગ દિશામાં જ કામ કરે છે. જ્યાં જરૂરી નથી હોતું  ત્યાં કારણ વગર સખ્તાઈ થી વર્તે છે…ઘાયલની યોગ્ય સારવાર પ્રથમ જરૂરીયાત છે ત્યારે તેને બદલે પોલીસકેસ ની પંચાતમાં ઘણો સમય ગુમાવે છે તેમની પૂછપરછમાં તેને લઇ આવનાર સામાન્ય માણસ પણ અટવાઈ જાય છે, આ બધી તપાસ જરૂરી હોય છે પરંતુ તે ઘાયલને સહુ પ્રથમ ડોકટરી સારવાર આપ્યા બાદ પણ કરી શકાય છે.

અમેરિકામાં નાનો કે મોટો કોઈ પણ એકસીડન્ટ થાય છે તો ત્યાંથી પસાર થનાર કોઈ પણ વ્યક્તિ તરત સાઈડમાં કાર પાર્ક કરી 911 ને ફોન કરી દે છે અને ગણતરીની ક્ષણોમાં તો એમ્બ્યુલન્સ સાથે પોલીસ કાર અને જરૂરીયાત પ્રમાણે ફાયરબ્રિગેડ પણ હાજર થઇ જાય છે ,વધું ખરાબ એકસીડન્ટ લાગે તો હેલીકોપ્ટર દ્વારા ઘાયલને હોસ્પિટલ પહોચાડી દેવાય છે …આ બધું સાવ ગણતરીની ક્ષણોમાં બની જતું હોત છે ,આ સારવાર દરમિયાન  અહી જોવામાં નથી આવતું કે ઘાયલ કોણ છે તેની પાસે આ ખર્ચને ભરવા જોગવાઈ છે કે નહિ કે તે અહીનો રહેવાસી છે કે નહિ?. આ બધી બાબત એક જિંદગી આગળ ગૌણ બાબત બની જાય છે. જોકે અહી મોટાભાગે થતા કાર ના અકસ્માત કાર વીમાં કંપનીઓ ભરપાઈ કરતી હોય છે માટે અહી દરેક વાહન ચાલકે કારનો  વીમો એટલેકે કાર ઈન્સ્યોરન્સ લેવો જરૂરી બને છે ,

જોકે હવે ભારતમાં પણ આ બાબતે સુધારો આવતો જાય છે હવે અહી પણ મોબાઈલ વેનની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ બની છે જેના કારણે તાત્કાલિક રીતે ઈજાગ્રસ્તોને સેવા ઉપલબ્ધ થાય છે,છતાં પણ આ સેવાઓ બધે ઉપલબ્ધ નથી હોતી પરિણામે બચાવી લેવાય તેવી જિંદગીઓ પણ કમોતે મરી પરવારતી હોય છે
આમાં ફક્ત સરકારને દોષી નાં ઠેરવતા લોકોએ પોતાની જવાબદારી જાતે સમજવી જરૂરી છે ,કારમાં બેસનારે સીટ બેલ્ટ અને ટુ વ્હીલર વાળા દરેકે માથે હેલ્મેટ પહેરવી કાયદાની રુએ જરુર્રી હોવા છતાં લોકો આ કાયદા સામે આડી નજર રાખે છે , જયારે અમેરિકામાં આ બાબતે કોઈ બાંધછોડ કરી શકાતી નથી .
હવે બીજુ મહત્વનું  પાસું છે અહીના ન્યાયતંત્ર વિષે ……
જ્યાં ભારત અને અમેરિકાની કોર્ટ અને ચુકાદા વચ્ચે એક મોટો તફાવત જોવા મળે છે .જેમકે વ્યક્તિગત ઝગડો હોય કે સિવિલ સુટ (દીવાની દાવો )નો દાવો હોય અમેરિકાની કોર્ટમાં આનો નિવેડો બહુ જલ્દી આવી જતો હોય છે
માલમિલકત ની ભાગીદારી ની વાત હોય કે ઘંઘાકીય મતભેદો માં થતા ઝગડાઓ હોય આ બધાનો ઉકેલ અહી બહુ જલ્દી આવી જાય છે , જેમકે મકાનમાલિક ધંધા માટે પોતાની જગ્યા કોઈને લીઝ (ભાડા )ઉપર આપે છે અને તેની સમય મર્યાદા પૂરી થતા તે કોઈ પણ મુદત કે ઝગડા વિના ભાડુવાતને ખાલી કરાવી શકે છે અને જો વાત ભૂલ થી પણ કોર્ટ સુધી જાય તો કોર્ટના આદેશ મુજબ ત્યાર સુધીનું ભાડું તે પણ પેનલ્ટી (દંડ)સાથે તુરત ભરવું પડે છે અને આવા કેસનો નિવેડો પણ બહુ ઓછા સમયમાં આવી જાય છે
જ્યારે ભારતમાં આવી રીતે કોઈને ઘર ખાલી કરાવવું પડે તો મકાનમાલિકને નાકે દમ આવી જાય છે અને જો કોર્ટમાં કેસ ચાલે તો નિવેડો આવતા વર્ષો લાગી જાય છે ક્યારેક તો એમ પણ બને કે કેસ નોઘાવનાર સ્વર્ગવાસી પણ બની જાય છે ,ક્યારેક સામસામી ભાડુતી ગુંડા પણ રોકાવાય છે , આ બધું આજના પ્રગતિશીલ ભારત માટે કલંકરૂપ લાગે છે . ન્યાયને સમય ગુમાવ્યા વિના તોળવો જરૂરી છે.
ભારતમાં મોટાભાગે બળવાન જીતે છે અને અમેરિકાના ન્યાય તંત્રમાં સાચો જીતે છે.

ક્યારેક વધારે પડતી ન્યાયપ્રિયતા સમાજમાં મુશ્કેલી પણ લાવી દેતી હોય છે.
જેમકે આપણે ત્યાં નાના બાળકોને તેમના ભલા માટે માં બાપ થોડી ઘોલ ધપાટ કરે તે સ્વાભાવિક છે તેમાં કાયદો વચમાં પડતો નથી.

પરંતુ અમેરિકાના કાયદા પ્રમાણે તમે બાળકો ઉપર હાથ ના ઉપાડી શકો, જરૂર કરતા વધુ સખ્તી અહી ગુનો ગણાય છે અને આ વાત નાના બાળકોને સ્કૂલ માથી જ સમજાવવામાં આવે છે જેના પરિણામે સાવ નાના બાળકો પણ જો માબાપ ઘમકાવે તો સામે કહેતા સંભળાય છે કે હું  911 ને ફોન કરી દઈશ , આ ફક્ત અમેરિકન બાળકો કહે છે તેવું નથી તેમને જોતા સમજતા આપણા દેશી પરિવારોમાં પણ આવું બને છે…….અને આવા વખતે બાળકોના ઉજવ્વળ ભવિષ્ય માટે રાત દિવસ એક કરતા મા બાપ ના મન ઉપર ઊંડી અસર કરી જાય છે .
આવા કાયદા સામે ક્યારેક નિર્દોષ પણ દંડાઈ જાય છે , તાજેતરમાં બનેલો એક બનાવ હું અહી રજુ કરું છું .
ડેલાવર સ્ટેટ માં રહેતા એક ગુજરાતી પરિવારમાં ચાર વર્ષનું નાનું બાળક જે તેના મા બાપની આંખનો તારો હતો ,એક દિવસ તેની મમ્મી નહાવાના ટબમાં પાણી ભરી તેને રમાડતી હતી ત્યાજ કઈક કામ યાદ આવતા તે કિચનમાં ગઈ અને અણસમજુ બાળકે ભૂલ થી ગરમ પાણીનો નળ ખોલી નાખ્યો .
અહી ગરમ પાણીનો નળ ખોલતાં તરત બહુજ ગરમ પાણી આવી ગયું , આવું ઉકળતું પાણી એ બાળક ઉપર પડતા તેનો પાછળનો ભાગ દઝાઈ ગયો , અને તે ચીસ પાડી રડવા લાગ્યો ત્યાજ તેની મમ્મી દોડતી આવી તરત બહાર કાઢ્યો અને પાવડર લગાવી કપડા પહેરાવી દીધા.
તે વખતે તો તેમને ખબર ના પડી કે બાળક આટલું દઝાયો છે ,પરંતુ તેનું રડવાનું બંધના થતા તેની મમ્મીએ  કપડા ઉતારીને જોયું તો દાઝેલા ભાગમાં ફોલ્લા નીકળી આવ્યા હતા તે તરત નજીકની હોસ્પિટલમાં લઈ ગઈ.
અહી હોસ્પીટલમાં ડોક્ટર અમેરિકન હતો તેને લાગ્યું કે તેની મોમની લાપરવાહી ના કારણે આવી દશા થઈ છે
તેમને નાના બાળકને ફેરવી ફેરવી સવાલો કર્યા ,નાનું બાળક માંડ અંગ્રેજી સમજતું હતું મોટાભાગના સવાલોમાં તે તેની મમ્મીનું નામ લેતું હતું આથી શંકાસ્પદ લાગતા ડોકટરે પોલિસને ફોન કર્યો અને તે આવીને બાળકને ગવર્મેન્ટ દ્વારા ચાલતા ચાઈલ્ડ કેરમાં લઇ ગઈ ,ત્યાંથી મા બાપને બાળક પાછું ઘરે લાવતા બે દિવસ નીકળી ગયા તેની માટે વકીલ પણ રોકવો પડ્યો
આવા વખતે થાય કે  દેશમાં સારું કે આપણા બાળકોને કેવી રીતે ઉછેરવા તે આપણે નક્કી કરી શકીએ છીએ
છતાં પણ એક જોતા અહી બાળકોની શોષણ થતું નથી આ વાત નોઘવા જેવી છે ,બાળકો તેમનું બાળપણ પૂરી આઝાદી અને આનંદ થી જીવી સકે છે ,બાળમજુરી અહી જોવા મળતી નથી આ વાતનો મને પૂરો સંતોષ છે , અહી ચાઈલ્ડ વેરફેર પ્રોગ્રામ બહુ મહત્વનો છે જ્યાં ગરીબી રેખાથી નીચે જીવતા કુટુંબો માટે અને ખાસ તો તેમના બાળકો માટે ગવર્મેન્ટ સારો એવો વાર્ષિક ખર્ચ માથે લેતી હોય છે.કારણ અહી માનવામાં આવે છે આજના બાળકો આવતી કાલ નું ભવિષ્ય છે
આ વાત આપણા દેશવાસીઓએ તથા દેશ ચલાવવા ખુરશીઓ ઉપર બિરાજમાન સત્તાધારીઓએ સમજવા જેવી છે.
આપણે ભારત વાસીઓ હંમેશા મહાત્મા ગાંધીજીની અહિંસાને ગળે વળગાડી ચાલીયે છીએ તે સારું છે છતાં પણ જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં માથું ઉચકવું આવશ્યક બની જાય છે  . અમેરિકાની નીતિ આ જોતા આપણે પણ એક વાત સમજવી જોઈએ કે ન્યાય અને દેશના ગૌરવ  માટે  ધર્મયુધ્ધો લડવા પડે તો તે માટે તૈયારી રાખવી જોઈએ,  શાંતિપ્રિય હોવું સારું છે પણ ઘરમાં ઘુસી આવતા અનિષ્ટો  સામે ના લડવામાં કાયરતાના દર્શન થાય છે .
હાલ ભાજપની  મોદી સરકાર આવ્યા પછી ઘણા હકારાત્મક ફેરફારો નોધાયા છે ,જેમાં ઔધોગિક ક્ષેત્રે ઝડપી વિકાસ અર્થે  સુધારા કર્યા થયા છે. દેશમાં મુડી રોકાણ માટેનાં આકર્ષણ વાળી યોજનાઓ મુકાઈ રહી છે. દેશમાં વિદેશી મૂડી રોકાણ માટેનું જરૂરી વાતાવરણ પૂરું પાડવાના પ્રયત્નો થઇ રયા છે અને રોકાણને લગતા અવરોધો દૂર થાય તે માટે શ્રી નરેન્‍દ્ર મોદી સરકાર પણ બનતા પ્રયત્નો કરી રહી છે
છતાં પણ સહુથી મહત્વની નોધ લેવા જેવી બાબત છે કે આપણા દેશના કેટલાક કાયદા અને આપણું શીથીલ ન્યાયતંત્ર વિદેશી મૂડી રોકાણકારો નાં માર્ગ અવરોધે છે . આ બાબત ખાસ ઘ્યાનમાં લેવા જેવી છે.
હવે દેશમાં ખાસ કરીને ગુજરાતમાં સરકાર દ્વારા ઓનલાઇન સર્વિસની શરૂવાત થઇ છે જ્યાં સામાન્ય જનતા ઓનલાઈન સર્વિસ ધ્વારા પોતાની તકલીફોને કાર્યકર્તા  સુધી પહોચાડી શકે છે અને આમ કરવાથી તેમના પ્રશ્નો નું ઝડપી નિરાકરણ શક્ય બને છે,ગુજરાતમાં મુખ્ય મંત્રી શ્રીમોદી દ્વારા શરુ કરાયેલ  ‘ઓનલાઇન જનફરીયાદ નિવારણ પ્રોજેકટ ” દ્વારા ઘણાના વણ ઉકલ્યા પ્રશ્નો નું સમાધાન થયું છે .
પરંતુ આ સેવા ત્યારેજ સંપૂર્ણ રીતે સફળ બનશે જ્યારે જનતા સાથે અધિકારીઓ પણ પોતાની જવાદારી સમજે ,કેટલાક જવાબદાર કાર્યકરો તો આ સેવાને માત્ર કાગળ ઉપર છપાવી રાખે કે પછી પોતાના અંગત ઉપયોગ માટે વાપરે છે ,આમ ના કરતા દરેકે પોતાના હોદ્દાને અનુરૂપ જવાબદારીઓ નિભાવવી જોઈએ ,જો દેશનો સાચો વિકાસ કરવો હોય તો બધાએ યોગદાન આપવું જરૂરી બને છે માત્ર એક સરકાર દેશને ચલાવવા સમર્થ નથી હોતી …….
“જય હિન્દ , ગોડ બ્લેસ અમેરિકા ”
 રેખા વિનોદ પટેલ
ડેલાવર યુએસે
 
Image

 

એક કથા ગીત …….
આવ્યું વહેતું મઝાનું બાળપણ એક છોકરી ને એક છોકરો.
હાથમાં હાથ લઇ બેઉ ઝુલતા,ખુંદતા ગામ પાદર ને વગડો.
થોડા રીસામણા થોડા મનામણા મસ્તીમાં ચડી ખેચાતો ચોટલો.
એક ચહેરો ખીલતો જોવાને, બીજો જાણીને બુજીને હારતો.
આખો દિવસ તોફાને ચડી જતો સાંજે ભેગો ખવાતો રોટલો.
એક છોકરી ને એક છોકરો….

જૂવો થનગનતી આવી જુવાની એક છોકરી ને એક છોકરો.
નજરોએ લાજ શરમનાં તોરણ બાંધ્યા પ્રેમ આંખોની ભાષા બોલતો
છોકરી ખોબે દરિયો ઉલેચતી, સાથી સપના ભેગે ભેગા ચણતો.
નજરોમાં ગુપચુપ થાતી વાતો ,શૈશવ આવી નખરાં ચાળા કરતો.
ઉન્માદે ચડીને ટેરવા જોડાતા, ત્યારે મનનો ટહુકતો મોરલો
એક છોકરી ને એક છોકરો…..

મનની સઘળી વાતો મનમાં રાખી એક છોકરી ને એક છોકરો.
સમજણ આવી માથે ચડાવ્યો ,સહિયારા શાણપણનો ટોપલો.
જૂની ઘટ્ટ થયેલી લાગણીઓને સમય નશીબની કરવતે વહેરતો.
ઢોલ ઢબુક્યા ગીતો ગવાયા,રડતી આંખે મહીયરનો છૂટ્યો ઓટલો.
ભીતરે ફૂટી ટશરો ગીતો લખાયા,ચીતરાયો જગભરમાં આખો ચોપડો.
એક છોકરી ને એક છોકરો….

ના પ્રીત બંધાઈ,ના માયા વછૂટી, જીવનનો કેવો ગૂંચાયો કોયડો
હૈયાની દાબડીમાં બે મોતી રૂંધાયા,એક છોકરી ને એક છોકરો.
એક છોકરી ને એક છોકરો….
રેખા પટેલ ( વિનોદિની). 6/22/14

 

હાઈકુ

ફરવા જાઉં
થોડો વિશ્રામ કરું
યાદ રાખજો

વસંત આવી,
ખુલ્યું તાળું ચમને
ફેલાઈ ખુશ્બુ .

તને બતાવું
એટલું તું જાણે છે,
બાકી રહ્યું તે ?

યાદોના મૂળ
ઊંડે સુઘી દિલમાં
ફેલાઈ રહ્યા.

બસ આવજો,
સાચવ્યો હતો સાથ
રહેશે યાદ.

જીવન ભર
પૂર્યા હતા હૈયામાં
ખોવાયા શ્વાસ

હાઈકુ સાથે
મનની કરી વાત
ગમી કે નહિ ?
-રેખા પટેલ (વિનોદિની )